{"id":38,"date":"2020-10-03T13:14:42","date_gmt":"2020-10-03T13:14:42","guid":{"rendered":"http:\/\/zboiska.pl\/?page_id=38"},"modified":"2020-10-12T07:05:02","modified_gmt":"2020-10-12T07:05:02","slug":"osrodek","status":"publish","type":"page","link":"https:\/\/zboiska.pl\/?page_id=38","title":{"rendered":"Historia o\u015brodka"},"content":{"rendered":"\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\"\"<\/strong>Zboiska\u00a0s\u0105 niewielk\u0105 miejscowo\u015bci\u0105\u00a0(240 mieszka\u0144c\u00f3w) po\u0142o\u017con\u0105 w w\u0105skiej dolinie dop\u0142ywu Sanoczka.<\/p>

Wzmiankowane w 1361 r. jako miejsce puste zwane Boyscza zosta\u0142o nadane przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego braciom rodzonym Piotrowi i Paw\u0142owi, rycerzom przyby\u0142ym z Wegier z obowi\u0105zkiem s\u0142u\u017cby wojskowej w armii polskiej. Boyscza odziedziczy\u0142 syn Piotra Matiasz (1398 \u2013 1431) ze Zboisk, otrzymuj\u0105c od kr\u00f3la W\u0142adys\u0142awa Jagie\u0142\u0142y potwierdzenie nadania kr\u00f3lewszczyzny.<\/p>

Ten dzielny rycerz postawi\u0142 tutaj dw\u00f3r obronny i bezwzgl\u0119dnie t\u0119pi\u0142 opryszk\u00f3w karpackich. Narazi\u0142 si\u0119 za to szlachcie okolicznej i zosta\u0142 pozwany do S\u0105du Grodzkiego w Sanoku za samowolne wykonywanie kary \u015bmierci na ich poddanych. Musia\u0142 od tej pory z\u0142apanych zb\u00f3jnik\u00f3w oddawa\u0107 do os\u0105dzenia w Sanoku.<\/p>

W latach 1432 \u2013 74 wie\u015b przesz\u0142a w posiadanie Piotra (s. Matiasza), chor\u0105\u017cego sanockiego. Po jego \u015bmierci kr\u00f3l Kazimierz Jagiello\u0144czyk skonfiskowa\u0142 dzia\u0142y na wsiach nale\u017c\u0105cych do spadkobierc\u00f3w Piotra za ich opiesza\u0142o\u015b\u0107 w wyprawie wojennej i nada\u0142 je swojemu dworzaninowi Miko\u0142ajowi Strze\u017cowskiemu (Bukowsko, Wolic\u0119, Zboiska, Wis\u0142ok, Be\u0142ch\u00f3wk\u0119 i Zachoczewie). Dobra wykupi\u0142 i ponownie scali\u0142 w latach 1485 \u2013 1515 Piotr Herburt Felszty\u0144ski z Odnowa, podkomorzy lwowski i starosta biecki. W 1515 r. by\u0142 ju\u017c w\u0142a\u015bcicielem 8 wsi: Zboisk (4 \u0142any ziemi uprawnej), Bukowska, Wolicy, Be\u0142ch\u00f3wki, Wis\u0142oka, P\u0142onnej, Zachoczewia i Berezki.<\/p>

W 1485 r. jego dw\u00f3r w Zboiskach najecha\u0142 zbrojnie i spali\u0142 wraz z wie\u017c\u0105 obronn\u0105 zabijaj\u0105c go\u015bcia Miko\u0142aja z Tarnawy Stanis\u0142aw Kmita, kasztelan przemyski. Piotr jednak odbudowa\u0142 dw\u00f3r w formie \u201efortalitium\u201d tj. zameczku obronnego i zamieszka\u0142 w Zboiskach. W 1552 r. we wsi osiedli\u0142o si\u0119 12 gospodarzy, by\u0142 m\u0142yn o 1 kole i karczma.<\/p>

Maj\u0105tek po ojcu powi\u0119kszy\u0142 jego syn Miko\u0142aj Odnowski z Felsztyna, kasztelan przemyski i wojewoda sandomierski, w 1555 r. ju\u017c wojewoda krakowski i starosta lwowski, w 1555 r. posiada\u0142 27 wsi.<\/p>

W czasie potopu szwedzkiego w 1657 r. przez wie\u015b przesz\u0142y wojska w\u0119gierskie Rakoczego i zniszczy\u0142y zameczek. W 1672 r. wie\u015b nale\u017c\u0105c\u0105 do Wojciecha Leszczy\u0144skiego wyludnili i spalili Tatarzy, a z ca\u0142ej zabudowy ocala\u0142y zaledwie 4 domy. Jej odbudowa i ponowne zaludnienie zaj\u0119\u0142y wiele lat.<\/p>

W czasach zaboru austriackiego w 1785 r. Zboiska zamieszkane by\u0142y przez 104 grekokatolik\u00f3w i 52 katolik\u00f3w, \u0142\u0105cznie 156 os\u00f3b. Pocz. XIX w. w 1804 r. by\u0142y w\u0142asno\u015bci\u0105 J\u00f3zefa Go\u0142aszewskiego, kt\u00f3ry wydzier\u017cawi\u0142 je Ignacemu Kozickiemu, w\u0142a\u015bcicielowi Golcowej.<\/p>

W owym czasie (w I po\u0142. XIX w.) nowi w\u0142a\u015bciciele wsi Kokowscy zbudowali tutaj nowy murowany dw\u00f3r parterowy z zabudowaniami gospodarczymi i studni\u0105 z d\u0119bowych bierwion.<\/p>

Pod koniec stulecia dw\u00f3r ten wraz maj\u0105tkiem ziemskim przeszed\u0142 w posiadanie Jod\u0142owskich. W 1902 r. Zofia Jod\u0142owska ufundowa\u0142a tutaj ma\u0142\u0105 kaplic\u0119 rzymskokatolick\u0105 dla wszystkich mieszka\u0144c\u00f3w. Znajdowa\u0142 si\u0119 w niej zabytkowy XVII-wieczny krzy\u017c barokowy oraz obraz przedstawiaj\u0105cy op\u0142akiwanie Chrystusa, kt\u00f3re dzi\u015b umieszczono w nowym ko\u015bciele pw. Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego. Druga z kapliczek powsta\u0142a w XIX w. przy obecnych stawach dworskich.<\/p>

Zofia Jod\u0142owska rozparcelowa\u0142a te\u017c ca\u0142y maj\u0105tek dworski przekazuj\u0105c jego cz\u0119\u015b\u0107 siostrom S\u0142u\u017cebniczkom NMP ze Starej Wsi. Siostry od 1912 r. udost\u0119pnia\u0142y w dworku sal\u0119 szkoln\u0105 dla dzieci ze Zboisk.<\/p>

W 1921 r. wie\u015b liczy\u0142a ju\u017c 64 budynki mieszkalne i 342 mieszka\u0144c\u00f3w, w tym: 31 Polak\u00f3w, 304 Rusin\u00f3w i 7 \u017byd\u00f3w.<\/p>

Wolno\u015b\u0107 spod okupacji niemieckiej przynios\u0142y wiosce 12 IX 1944 r. pododdzia\u0142y 129 dywizji piechoty 1 Armii Gwardii IV Frontu Ukrai\u0144skiego.<\/p>

Po wysiedleniu w 1946 cz\u0119\u015bci mieszka\u0144c\u00f3w na \u201eziemie odzyskane\u201d (okolice Legnicy, Zielonej G\u00f3ry, Wroc\u0142awia i Szczytna na Pomorzu Wschodnim) boj\u00f3wki UPA spali\u0142y 60 gospodarstw, zamordowa\u0142y 8 Polak\u00f3w, a 4 zosta\u0142o zranionych i poparzonych w wyniku palenia domostw. Pozostali przy \u017cyciu Polacy uciekli i wie\u015b na pewien czas opustosza\u0142a, a\u017c do likwidacji zbrojnego podziemia UPA.<\/p>

Dzi\u015b Zboiska posiadaj\u0105 nowy murowany ko\u015bci\u00f3\u0142 rzymskokatolicki pw. Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, O\u015brodek Wypoczynkowo-Szkoleniowy z 90 miejscami, gospodarstwo agroturystyczne i ma\u0142\u0105 stadnin\u0119 koni.<\/p>

Warto zobaczy\u0107:<\/p>

Na wzg\u00f3rzu zamkowym i miejscu dawnego zamczyska z 1412 r. zburzonego przez wojska Rakoczego w 1657 r. ocala\u0142y pozosta\u0142o\u015bci fortyfikacji ziemnych z wysokimi wa\u0142ami, g\u0142\u0119bokimi fosami, bastionami i pozosta\u0142o\u015bciami mur\u00f3w piwnic z kamienia.<\/p>

W centralnej cz\u0119\u015bci dawnego zamku parterowy dw\u00f3r z kamienia z XIX w.<\/p>

Dawne wzg\u00f3rze zamkowe porasta dzi\u015b park krajobrazowy. Wyst\u0119puj\u0105 w nim g\u0142\u00f3wnie krajowe gatunki li\u015bciaste: s\u0119dziwe d\u0119by, lipy, buki, graby, brzoza brodawkowa, \u015bwierk, a na obrze\u017cach zachowanego warzywnika i sadu w zwartych skupiskach: wi\u0105z g\u00f3rski, jesion, klon paklon, czere\u015bnia ptasia i czeremcha. Stare drzewa pomnikowe: 4 d\u0119by szypu\u0142kowe (385 \u2013 360 cm) i\u00a0lipy (360 cm).<\/p>

We wsi znajduj\u0105 si\u0119 dwie murowane kapliczki przydro\u017cne: z XIX w i z 1902 r<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t

\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t
\n\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t
\n\t\t\t\t
\n\t\t\t\t\t\t\t\t\t

\"\"Dnia 1 kwietnia 1656 r. w katedrze lwowskiej kr\u00f3l Jan Kazimierz w spos\u00f3b oficjalny \u015blubowa\u0142 przed wizerunkiem Matki Bo\u017cej \u0141askawej: \u201eCiebie za Patronk\u0119 moj\u0105 i za Kr\u00f3low\u0119 pa\u0144stw moich dzisiaj obieram\u201d.<\/p>

W trzechsetn\u0105 rocznic\u0119 \u015blub\u00f3w Jana Kazimierza Episkopat Polski z inicjatywy wi\u0119zionego prymasa Kardyna\u0142a Stefana Wyszy\u0144skiego dokona\u0142 ponownego zawierzenia ca\u0142ego kraju Maryi Kr\u00f3lowej Polski. 26 sierpnia 1956 roku oko\u0142o miliona wiernych na Jasnej G\u00f3rze z\u0142o\u017cy\u0142o Jasnog\u00f3rskie \u015aluby Narodu Polskiego.<\/p>

W trwaj\u0105cym w\u00f3wczas Roku Maryjnym SS. S\u0142u\u017cebniczki ufundowa\u0142y w Zboiskach figur\u0119 Matki Bo\u017cej Niepokalanej. Matka Filomena \u2013 Prze\u0142o\u017cona Generalna w pi\u015bmie z dnia 6 kwietnia 1957 r. wezwa\u0142a Siostry do szczeg\u00f3lnego zawierzenia Matce Bo\u017cej, jak pisa\u0142a w swoim li\u015bcie, by \u201eby\u0142o to prze\u017cycie g\u0142\u0119bokie, jednocz\u0105ce nas z nasz\u0105 Kr\u00f3low\u0105 i Matk\u0105\u201d. Mia\u0142o si\u0119 to dokona\u0107 uroczy\u015bcie we wszystkich domach Zgromadzenia SS. S\u0142u\u017cebniczek 5 maja 1957 r.<\/p>

W kronikach Zgromadzenia znajdujemy informacje, \u017ce w Zboiskach Siostry dokona\u0142y uroczystego \u015blubowania i zawierzenia si\u0119 Maryi przed figur\u0105 Matki Bo\u017cej Niepokalanej znajduj\u0105cej si\u0119 w zabytkowym parku.<\/p>

Dnia 11 listopada 2016 r., w 60 rocznic\u0119 tego wydarzenia Ks. Arcybiskup Adam Szal \u2013 Metropolita Przemyski dokona\u0142 po\u015bwi\u0119cenia odnowionej przez SS. S\u0142u\u017cebniczki figury oraz nowej kapliczki Matki Bo\u017cej Niepokalanej na dawnym wzg\u00f3rzu zamkowym.<\/p>\t\t\t\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/div>\n\t\t\t\t\t<\/div>\n\t\t<\/section>\n\t\t\t\t<\/div>\n\t\t","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

Zboiska\u00a0s\u0105 niewielk\u0105 miejscowo\u015bci\u0105\u00a0(240 mieszka\u0144c\u00f3w) po\u0142o\u017con\u0105 w w\u0105skiej dolinie dop\u0142ywu Sanoczka. Wzmiankowane w 1361 r. jako miejsce puste zwane Boyscza zosta\u0142o nadane przez kr\u00f3la Kazimierza Wielkiego braciom rodzonym Piotrowi i Paw\u0142owi, rycerzom przyby\u0142ym z Wegier z obowi\u0105zkiem s\u0142u\u017cby wojskowej w armii polskiej. Boyscza odziedziczy\u0142 syn Piotra Matiasz (1398 \u2013 1431) ze […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":85,"parent":0,"menu_order":0,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"__cvm_playback_settings":{"title":1,"byline":1,"portrait":1,"loop":0,"autoplay":0,"color":"","aspect_ratio":"16x9","width":640,"video_position":"below-content","video_align":"align-left","volume":25,"playlist_loop":0,"aspect_override":1},"__cvm_video_id":"","_vp_format_video_url":"","_vp_image_focal_point":{"x":0.47,"y":0.49},"footnotes":""},"class_list":["post-38","page","type-page","status-publish","has-post-thumbnail","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=38"}],"version-history":[{"count":5,"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":214,"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/38\/revisions\/214"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/85"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/zboiska.pl\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=38"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}